درمان ریشه دندان (عصب‌کشی یا اندودنتیکس) یکی از دقیق‌ترین فرآیندها در دندانپزشکی است. موفقیت این درمان تا حد زیادی به کیفیت ابزار مورد استفاده بستگی دارد. فایل روتاری دندانپزشکی یکی از مهم ترین و پرکاربردترین ابزاری که در زمینه درمان ریشه دندان مورد استفاده قرار می گیرد، که به شکل استوانه ای یا اصلاح شده بوده و به جای حرکت رفت و برگشتی، حرکت چرخشی انجام می دهد. هدف استفاده از این ابزار، ضدعفونی کردن و پاکسازی نواحی پوسیده و آسیب دیده در عمق کانال های دندان می باشد.

 

خرید فایل روتاری

برای خرید فایل روتاری دندانپزشکی Rotary File و سایر فایل‌های اندودنتیکس می‌توانید به سایت فروشگاهی درنیکا سلامت ایرانیان اعتماد کنید. ما در درنیکا سلامت ایرانیان بهترین روتاری فایل‌ها را با بهترین کیفیت و قیمت به دندانپزشکان عزیز کشور عرضه می کنیم.

 

فایل روتاری دندانپزشکی

فایل روتاری دندانپزشکی یکی از مهم ترین تجهیزاتی است که دسترسی به ریشه دندان را فراهم کرده است. اندازه و سایز فایل ها معمولا بر اساس نوع دندان و میزان گسترش خرابی دندان معین می گردد. از این ابزار برای درمان اندو، عصب کشی و ضد عفونی استفاده شده و منجر به افزایش دقت دندانپزشک نیز می شود. هنگام استفاده از روتاری، اندو موتورها ضروری هستند. در واقع انواع فایل ها بر روی هندپیس ها نصب می گردند. بر اساس سرعت متفاوتی که هر یک از هندپیس ها دارند، دندانپزشک می توانن فایل مناسب را انتخاب کرده و نصب نماید.

فایل روتاری چیست؟

آلیاژ نیکل تیتانیوم (Ni-Ti) برای اولین بار توسط Walia در سال 1988 برای فایل های ریشه به عنوان جایگزینی برای فولاد ضد زنگ برای فایل های دستی استفاده شد. اولین فایل های چرخشی Ni-Ti چند سال بعد در اوایل دهه 1990 به بازار آمدند. فایل روتاری نیکل-تیتانیوم یک ابزار اندو مخروطی و نوک ‌دار با موتور روتاری است که از آلیاژ نیکل-تیتانیوم با لبه‌ های برشی برای شکل ‌دهی و آماده‌ سازی کانال‌ های ریشه در طول درمان ریشه یا برداشتن مواد اولیه کانال ریشه در حین انجام درمان مجدد استفاده می‌شود. انعطاف پذیری بالا، آن ها را نسبت به فایل های فولادی ضد زنگ برای آماده سازی کانال روتاری برتر می کند.

استفاده از فایل های چرخشی نیکل تیتانیوم در دندانپزشکی یک عمل رایج است. این ابزار جدید انقلابی در درمان ریشه ایجاد کرد، اما هزینه مواد را برای دندانپزشکان نیز به شدت افزایش داد. برای کاهش هزینه های مربوط به فایل های چرخشی، اکثر پزشکان آن ها را استریل می کنند و مانند سایر ابزارهای فلزی دندانپزشکی در بیماران مختلف مجدداً از آن ها استفاده می کنند. جداسازی فایل های چرخشی نیکل-تیتانیوم به دلیل شکست پیچشی، خستگی چرخه ای یا ترکیبی از هر دو در عمل بالینی اتفاق می افتد.

 شکست پیچشی زمانی اتفاق می‌افتد که نوک فایل قفل شده باشد اما ساقه آن به صورت دستی یا توسط یک هندپیس به حدی می‌چرخد که از حد الاستیک آلیاژ فراتر می‌رود.

خستگی چرخه‌ای زمانی رخ می‌دهد که یک فایل در حالی که در کانال‌های ریشه منحنی تحت خمش قرار دارد، به‌طور مشاجره‌ای بچرخد. فشردگی و کشش دائمی که در دو طرف فایل ایجاد می شود باعث گسترش عیوب و ترک هایی می شود که فایل را خسته می کند و باعث جدا شدن می شود.

مشخص شده است که تصمیم به دور انداختن فایل چرخشی پس از استفاده با توجه به جلوگیری از جداسازی پرونده، به مهارت و قضاوت اپراتور بستگی دارد.

 

انواع فایل روتاری

امروزه انواع روتاری دندانپزشکی با قابلیت و کاربردهای متنوعی در دسترس دندانپزشکان قرار گرفته اند. هر یک از این فایل ‌ها بر اساس مشخصات ویژه ای که دارند، تقسیم بندی می ‌شوند. به طور کلی دارای 6 سایز می باشند که عبارت ‌اند از Sx- S1- S2- F1- F2- F3. متداول ترین آن‌ها که توسط دندانپزشکان مورد استفاده قرار می گیرند شامل موارد زیر می باشند:

• روتاری GT 8GT
• روتاری Twisted
• روتاری inget
• روتاری کروکو
• روتاری گلد فانتا دنتال اس پی وان
• روتاری Mtwo – VDW

 

 

قیمت فایل روتاری

قیمت انواع فایل روتاری به عواملی چون کشور سازنده، نوع آلیاژ (گلد، بلو یا ساده)، تعداد در بسته و تکنولوژی ساخت بستگی دارد.

 

تاریخچه ساخت روتاری فایل

در سال 1988 بود که دکتر Harmeet D Walia استفاده از فلز شگفت انگیز، نیکل تیتانیوم (NiTi) را برای ساخت فایل های شکل دهنده کانال ریشه معرفی کرد. در ابتدا این فایل ها از فولاد کربنی یا فولاد ضد زنگ ساخته می شدند. با معرفی فایل های NiTi، سیر تکامل فایل های چرخشی مشخص شد. این فلز شگفت انگیز ویژگی های مطلوبی مانند فوق الاستیسیته و حافظه شکل را نشان می دهد. این ویژگی‌ها ابزار دقیق کانال‌های منحنی را با استفاده از چرخش مداوم ممکن می‌سازد. اما این رویداد تقریباً 3 دهه پیش بود و از آن زمان تا کنون پیشرفت هایی که در زمینه اندودنتیکس رخ داده است شگفت انگیز است.

 

فایل های روتاری نسل اول

• Lightspeed (Lightspeed Endodontics – 1992)
• Profile (Dentsply Tulsa – 1993)
• Quantec (Sybron Endo – 1996)
• System GT (Dentsply Tulsa – 1998)

فایل های روتاری نسل دوم

• ProTaper Universal (Dentsply)
• K3 (Sybron Endo)
• Mtwo (VDW)
• Hero Shaper (Micro Mega)
• iRace & iRace Plus (FKG Dentaire)

فایل های روتاری نسل سوم

• Twisted Files & K3 XF Files (Sybron Endo)
• Profile GT Series X (Dentsply)
• Hyflex CM (Coltene)

فایل های روتاری نسل چهارم

• Liberator (Integra Miltex)
• Wave One (Dentsply)
• Reciproc (VDW)
• Self-adjusting File (Redent Nova)

فایل های روتاری نسل پنجم

• Revo S (Micro Mega)
• ProTaper Next (Dentsply)
• One Shape (Micro Mega)

اصطلاح فایل روتاری Rotary file تقریباً مترادف با سیستم فایل‌های روتاری نسل دوم استفاده شده است. امروزه همچنان تعداد زیادی دندانپزشک وجود دارد که هنوز از این فایل‌ها برای روش های کانال ریشه خود استفاده می کنند. این فایل یک فایل چرخشی است که 16 سال پیش معرفی شد. شکی نیست که سیستم فایل در زمان خود انقلابی بود، با معرفی یک طراحی به تدریج مخروطی. با این حال، همگامی با روندهای در حال پیشرفت در material science بسیار مهم است.

 

کاربرد فایل روتاری دندانپزشکی چیست؟

این ابزار کاربرد مختلفی دارد که در زیر به آن ها اشاره می کنیم.

• فایل روتاری قابلیت شکل دادن به کانال ریشه دندان های آسیب دیده را دارد.

• امکان انطباق و ترمیم با موادی که داخل حفره های دندان را با آن پر می کنند.

• موجب افزایش کیفیت و سرعت کار دندانپزشکان در زمان درمان ریشه دندان هایی که کانال انحنادار و عمیقی دارند می شود.

• درمان ریشه دندان هایی که کانال کیست دار دارند را سرعت می بخشد.

• می تواند قسمت های پوسیده و آسیب دیده در عمق کانال دندان را تمیز و ضدعفونی کند.

• دندانپزشکان از آن در کانال مرطوب دندانی استفاده می کنند تا از ترک یا شکاف در درمان ریشه دندان جلوگیری کند.

 

ویژگی های فایل روتاری

از طریق این دستگاه، متخصص به ریشه دندان دسترسی کامل دارد.

1. این ابزار تخصصی قابلیت ضدعفونی و تمیز کردن نواحی پوسیده و آسیب دیده در عمق کانال دندان را دارا می باشد.

2. برخلاف ابزارهای قدیمی که از جنس استیل غیرقابل انعطاف بودند، از آلیاژ نیکل و تیتانیوم ساخته شده است و از انعطاف پذیری بالایی برخوردار می باشد.

3. فایل های روتاری علاوه بر استحکام کافی، از قابلیت چرخش در کانال ریشه نیز برخوردار هستند.

4. به علت قابلیت چرخش از ایجاد شکاف یا ترک در کنار ریشه دندان هنگام عصب کشی جلوگیری می نمایند.

5. قابلیت چرخش فایل روتاری ۳۶۰ درجه و در برخی از نمونه های آن، سرعت چرخش ۵۰۰ دور در دقیقه می باشد.

6. طراحی شده در مدل های متنوع و اندازه های مختلف با توجه به کانال ریشه، ابعاد دندان و چگونگی خراب شدن دندان ها و غیره.

7. قابلیت تطبیق و ترمیم مواد پرکننده داخل حفره های دندانی و شکل دهی به کانال ریشه آسیب دیده را دارد.

 

برندهای برتر فایل روتاری

فایل روتاری IMD

کشور سازنده: چین
مشخصات فنی: پک‌های ۶ عددی (تک‌سایز یا آسورت)، طول‌های ۲۱، ۲۵ و ۳۱ میلی‌متر، سرعت پیشنهادی ۳۵۰ دور در دقیقه و تورک مناسب حدود ۱.۵ تا ۲ نیوتن‌سانتی‌متر.
ویژگی شاخص: ساخته‌شده با آلیاژ کنترل حافظه (CM-Wire) و عملیات حرارتی پیشرفته که انعطاف‌پذیری فوق‌العاده بالایی در کانال‌های خمیده ایجاد می‌کند. مقاومت بسیار بالا در برابر خستگی چرخه‌ای و قیمت کاملاً اقتصادی از مزایای این برند است.

 

فایل روتاری M3 (ام تری)

کشور سازنده: چین (تحت لیسانس و استانداردهای بین‌المللی)
مشخصات فنی: شامل سری‌های محبوب M3-Pro و M3-Latin، پک‌های ۶ عددی، سرعت پیشنهادی ۲۵۰ تا ۳۵۰ دور در دقیقه، تورک ۲ تا ۲.۵ نیوتن‌سانتی‌متر.
ویژگی شاخص: بهره‌گیری از تکنولوژی متالورژی پیشرفته (نسل‌های حرارتی گلد و بلو)، برندگی و کارایی بسیار بالا در تخلیه دبری‌ها، و ایمنی فوق‌العاده در برابر شکستگی پیچشی. این برند یکی از پرفروش‌ترین و محبوب‌ترین فایل‌های روتاری در میان دندانپزشکان ایرانی است.

 

فایل روتاری Denco (دنکو)

کشور سازنده: چین
مشخصات فنی: ۶ عددی، تورک توصیه شده ۳ نیوتن‌سانتی‌متر و سرعت ۲۵۰ تا ۳۵۰ دور در دقیقه. بهره‌مندی از فرآیند کنترل حافظه آلیاژ (Super Flexible).

 

سوالات متداول

 1- دلیل استفاده از نیکل- تیتانیوم برای ساخت فایل روتاری چیست؟

سیم نیکل تیتانیوم فعال شده با گرما می تواند هر شکلی که می خواهید باشد. فایل های تولید شده توسط این ماده می توانند با شکل طبیعی کانال ریشه سازگار شوند، البته از جمله کانال های ریشه با انحنای شدید.

 

2- چرا رنگ آبی و طلایی در ساخت فایل روتاری وجود دارد؟

تفاوت رنگ‌ها نشان‌دهنده نوع عملیات حرارتی (Heat Treatment) اعمال‌شده روی آلیاژ نیکل-تیتانیوم (NiTi) است.

• فایل‌های طلایی (Gold): انعطاف‌پذیری و مقاومت بالایی در برابر شکستن دارند و برای کانال‌های معمولی مناسب‌اند.
• فایل‌های آبی (Blue): انعطاف‌پذیری فوق‌العاده بالاتری دارند و دارای حافظه کشسانی کنترل‌شده هستند که آن‌ها را برای کانال‌های بسیار خمیده و دشوار ایده‌آل می‌کند.

 

3- چگونه می توان فایل ها را براساس رنگ انتخاب کرد؟

رنگ طلایی برای دندان های قدامی خمیده ملایم و جزئی ساده خلفی مناسب است. رنگ آبی به ویژه برای کانال های ریشه پیچیده مانند کانال های ریشه منحنی باریک و کلسیفیه طراحی شده است. می‌تواند خطر جدا شدن ابزار را به حداقل برساند و از سوراخ کردن کناره‌ ای برای مقابله با کانال‌ های ریشه دشوار با اطمینان اجتناب کند.

 

4- اجزای تشکیل دهنده فایل روتاری چیست؟

Tip size، Taper، Flutes، Measuring stop، Radial land، Pitch، Helix angle

 

5- جداسازی فایل های چرخشی نیکل تیتانیوم بر چه اساسی است؟

جداسازی فایل های چرخشی نیکل تیتانیوم به دلیل شکست پیچشی، خستگی چرخه ای یا ترکیبی از هر دو در عمل بالینی اتفاق می افتد.

•  شکست پیچشی: شکست پیچشی زمانی اتفاق می‌افتد که نوک فایل قفل شده باشد اما ساقه آن به صورت دستی یا توسط یک هندپیس به حدی می‌چرخد که از حد الاستیک آلیاژ فراتر می‌رود.
•  خستگی چرخه‌ای: خستگی چرخه‌ای زمانی رخ می‌دهد که یک فایل در حالی که در کانال‌های ریشه منحنی تحت خمش قرار دارد، به‌طور مشاجره‌ای بچرخد. فشردگی و کشش دائمی که در دو طرف فایل ایجاد می شود باعث گسترش عیوب و ترک هایی می شود که فایل را خسته می کند و باعث جدا شدن می شود.

 

6- آیا روتاری فایل یکبار مصرف است؟

بله، در بسیاری از موارد روتاری فایل‌ها به‌صورت یک‌بار مصرف یا با دفعات استفاده محدود به‌کار می‌روند. چون خستگی چرخه‌ای در فایل قابل مشاهده نیست و استفاده مجدد می‌تواند خطر شکست فایل را افزایش دهد.

 

شماره بندی فایل روتاری

شماره بندی فایل‌ روتاری طبق یک سیستم استاندارد انجام می شود به این صورت که هر فایل یک شماره یا کد منحصر به فرد دارد که بیانگر ویژگی ‌های خاص آن است. این کدها عموما شامل ارقام و حروف بوده که هر کدام ویژگی‌ خاصی از فایل را نشان می دهند. با استفاده از سیستم شماره بندی، دندانپزشکی می توانند فایل مناسب را برای درمان مناسب انتخاب نمایند.

هدف از این سیستم شماره بندی روتاری استاندارد، هماهنگی بیشتر در جهت بهبود کیفیت و کارایی درمان های دندانپزشکی است و در سطح جهانی کاربرد دارند و به دندانپزشکان برای درمان اندو کمک می کند. به این مثال توجه کنید: فایل دندانپزشکی با کد ۲۰/۰۴ به یک نوع روتاری اشاره دارد. عدد ۲۰ بیانگر قطر ابتدایی فایل است و عدد ۰۴ مشخص کننده طول و انعطاف پذیری آن می باشد. این مدل شماره بندی استاندارد به دندانپزشکی جهت تشخیص ویژگی های روتاری و کاربرد آن ها کمک می‌کند تا به طور صحیح در روند درمان استفاده شوند.